Praktijkverhaal

Les Serres de la Chapelle

Gewasproductie is altijd een kwestie van het balanceren van alle inputs in de kas – zoals water, warmte, licht en arbeid – om een optimale plantengroei te realiseren. Plant Empowerment is daar een logisch vervolg op, zegt Anne Claire Goyer, eigenaresse van de Franse tomatenteeltgroep Les Serres de la Chapelle.

Anne Claire Goyer, een teler van de vierde generatie van de familie Retière, is eigenaar van de Franse groep tomatenteeltbedrijven genaamd ‘Serres de la Piogerie et St Leger’ en ‘Serres de la Chapelle’. Met in totaal drie kasfaciliteiten – twee in de buurt van Nantes en één in de buurt van Rennes, allemaal in het noorden van het land -is het een van de grootste glastuinbouwbedrijven in Frankrijk en produceert het op 30 hectare cocktail-, cherry- en trostomaten. De producten worden onder verschillende merken, waaronder Mygoo, Jouno en Potager de Jade, verkocht aan supermarktketens in heel Frankrijk.

De zakelijke benadering van Anne Claire wordt gekenmerkt door een sterke ondernemersgeest en toewijding aan innovatie. Dit komt tot uiting in haar focus op het verder optimaliseren van de efficiëntie van het bedrijf door modern teeltbeheer en technologie op allerlei manieren te combineren. In dat kader heeft het bedrijf onlangs de principes van Growing by Plant Empowerment met succes geïmplementeerd in de hele groep.

Continue verbetering

“We zien Plant Empowerment als een logische match met de continue verbeteringsmentaliteit binnen alle bedrijven die deel uitmaken van onze groep”, zegt Anne Claire. “We kijken altijd kritisch naar hoe we het tot nu toe hebben gedaan en hoe we het beter kunnen doen. We hebben een zeer sterke focus op duurzaamheid en werken aan verschillende projecten op het gebied van watergebruik, het gebruik van biologische bescherming en duurzaam energiebeheer. Plant Empowerment sluit aan bij die manier van denken en wordt uitgebreid tot onze teeltmanagers en hun dagelijkse benadering van onze planten. Tegenwoordig gaat het bij de productie van gewassen niet alleen om het telen van zoveel mogelijk fruit, maar om dat op een winstgevende en milieuvriendelijke manier te doen. En zulke keuzes kunnen betekenen dat je je manier van telen moet veranderen. Plant Empowerment helpt ons daarbij.”

Gewasmonitoring

De kassen van Les Serres de la Chapelle zijn uitgerust met tal van sensoren om bijna elk denkbaar aspect van de gewasprestaties te monitoren. “Geen twee dagen zijn hetzelfde; de energie van de plant verandert voortdurend en het klimaat is op elk van onze drie locaties anders. Onze site in St. Léger bij Nantes, dicht bij de Atlantische kust, is bijvoorbeeld erg blootgesteld aan de wind”, vervolgt ze. “Het weer verandert heel snel, dus de klimaatvoorspellingen zijn niet te vertrouwen. Daarom moet ons teeltteam in St. Léger de planten altijd voorbereiden op winderige omstandigheden door meer kracht in de koppen te houden, voor het geval dat. Dit is een voorbeeld van hoe we de gewasgegevens gebruiken; het stelt onze teeltmanagers in staat om de situatie voortdurend te vergelijken met voorgaande weken, maanden en jaren, te analyseren wat er eerder is gebeurd en zich voor te bereiden op wat er daarna kan gebeuren.”

Datagestuurde beslissing: geen voornachten nodig

Er zijn nog veel meer voorbeelden van hoe data-analyse tot verbeteringen heeft geleid bij Les Serres de la Chapelle. “Een paar jaar geleden maakten de hoge buitentemperaturen in de zomer het voor het kasteam onmogelijk om met de gebruikelijke voornachten te werken. Toen ze de gegevens analyseerden, ontdekten ze dat deze verandering niet leidde tot problemen met de vruchtgrootte, dus besloten ze helemaal geen voornachten meer te gebruiken. Sterker nog, ze produceerden uiteindelijk het grootste fruit dat we jarenlang hadden gehad door geen voornachten te gebruiken – en het komt allemaal neer op analyse”, voegt Anne Claire eraan toe. “Door de objectieve gegevens in ogenschouw te nemen, kunnen onze teeltmanagers minder voorzichtig te werk gaan, bijvoorbeeld meer snelheid aanhouden of de trossen dichter bij elkaar houden.”

Samenwerken om antwoorden te vinden

Anne Claire en haar team hebben door de jaren heen een sterk internationaal netwerk opgebouwd in de tuinbouwsector en hebben de ontwikkelingen rondom Next-Generation Growing en Plant Empowerment op de voet gevolgd. “Wij geloven niet dat er maar één manier is om te telen. Voor ons is het belangrijk om ruimdenkend te zijn en te analyseren, om te leren”, zegt ze. “Door een actieve rol te spelen in de tuinbouwgemeenschap, vinden we anderen die onze interesse delen om de gewasproductie anders aan te pakken. We wisselen met hen ideeën en ervaringen uit en zoeken samen naar antwoorden op eventuele vragen.”

Nieuwe benadering van screening

“Op een dag zei een lid van ons team tegen Pieter Mol van Svensson – een van de Plant Empowerment-implementatiepartners – dat we moeite hadden om de planten aan de kop nauwkeurig op temperatuur te houden. Pieter stelde voor om de screeningstrategie aan te passen om te werken met andere indicatoren zoals dampdrukverschil (vapour pressure difference – VPDif) en absolute vochtigheid in plaats van relatieve vochtigheid, zoals we op dat moment deden. We gebruiken nu een schaduwscherm en een thermisch scherm in combinatie met onze ledlampen.” Anne Claire geeft toe dat teeltmanagers aanvankelijk een beetje sceptisch waren over deze nieuwe aanpak, maar dat ze al snel ontdekten dat het werkte. Screening geeft het team nu meer controle over de temperatuur aan de kop van de plant, omdat ze het thermische scherm ‘s nachts kunnen sluiten om uitgaande straling te blokkeren. Ondertussen kan het lichtverstrooiende schermdoek bijvoorbeeld op zonnige dagen worden gesloten. “Dit geeft ons vooral ook controle over de luchtvochtigheid – zowel wat betreft het vasthouden aan het einde van de dag als het beter verdampen van de luchtvochtigheid in de ochtend, afhankelijk van het klimaat buiten”, stelt ze.

Zoals deze voorbeelden laten zien, kunnen zelfs kleine veranderingen in de teeltstrategie een groot effect hebben. “Maar je krijgt niet altijd het gewenste resultaat. Soms heeft een verandering om een aspect te verbeteren, zoals groeikracht of vruchtzetting, juist een bredere negatieve impact op de plant, omdat het de balans verstoort”, vervolgt Anne Claire. “Plant Empowerment heeft onze teeltmanagers de ogen geopend over alle factoren die ze kunnen beheersen als een manier om het gewas te beheren, en hoe die factoren op elkaar inwerken om de plant in balans te houden. En als ze eenmaal een wijziging hebben aangebracht, gebruiken ze de gegevens om te controleren of deze succesvol is geweest, en zo niet, om erachter te komen waarom niet. De analyse stopt dus letterlijk nooit.”

Adoptie door het gewasbeheerteam

Een team van een tiental teeltmanagers werkt over de hele Les Serres de la Chapelle-groep. Op de vraag of er weerstand was tegen het toepassen van de Plant Empowerment-principes, antwoordt Anne Claire: “Onze benadering is nooit geweest om de teeltmanagers te vertellen wat ze moeten doen of ze zelfs maar te proberen te overtuigen. In plaats daarvan geloven we in leren door te doen. Ze zijn vrij om te experimenteren, maar ze moeten ook nadenken over de biologische oorzaak van de resultaten of problemen die ze ervaren. Diezelfde manier van denken hebben we toegepast bij de introductie van de Plant Empowerment-principes. De teeltmanagers werden aangemoedigd om hun eigen plantkennis en observaties te combineren met de data – en dan lieten we de resultaten voor zich spreken.” De groepsbrede adoptie van de Plant Empowerment-principes werd verder ondersteund door webinars georganiseerd door de implementatiepartners en het intern delen van kennis en ervaring tussen de teeltmanagers.

Het juiste evenwicht

Ondanks de sterke focus op data binnen de groep, gelooft de eigenaar er niet in om alleen op de data te focussen. “Je kunt een teeltmanager niet vervangen”, zegt ze. “Het gaat om het vinden van de juiste balans tussen ervaring met gewasbeheer en data. Ondanks alles wat we meten, is het nog steeds erg moeilijk om hoogwaardige gegevens te hebben over elk belangrijk aspect, zoals de dikte van de bladeren en de totale hoeveelheid blad, dus het is belangrijk dat onze teeltmanagers ook observeren wat er gebeurt in de serre. Aan de andere kant kan een plant er gezond uitzien, maar de gegevens kunnen onderliggende problemen aan het licht brengen die de productie kunnen beïnvloeden. Dus soms verifieert de plant de data, en soms verifieert de data de plant.”

“Zelfs in hightech kassen draait het werk van een teler om beslissingen te nemen op basis van onvoorspelbare factoren”, voegt ze eraan toe. “In feite beheren we de hele dag, elke dag risico’s. Maar ik geef de voorkeur aan zekerheid boven risico’s, zeker in de teelt! De principes van Plant Empowerment helpen ons de risico’s te minimaliseren en onze beslissingen te optimaliseren op basis van datagestuurde indicatoren – maar altijd gecombineerd met het eigen inzicht van onze teeltmanagers in de planten”, besluit Anne Claire.

Meer informatie over dit project?

Consultant Ludvig Svensson

Ton Habraken

Bekijk andere gebruikersverhalen
User story

De Peelkroon BV

"Door onze aardbeienplanten sterker te maken door middel van voeding ...

User story

Van Marrewijk Tomaten

'Door onze benadering van verlichting te verbeteren, kan het kasklimaat ...

User story

United Farms - 15% winststijging

15% winststijging in 2 jaar voor Mexicaanse teler